| Dane | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Zofia Józefa Alexandrowicz |
| Urodzenie | 25 kwietnia 1930, Kraków |
| Zgon | 20 czerwca 2024, Kraków |
| Zawód | geolożka, geomorfolożka |
| Specjalność | ochrona przyrody nieożywionej, georóżnorodność |
| Instytucja | Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków |
| Wykształcenie | Uniwersytet Jagielloński; Akademia Górniczo-Hutnicza |
| Stopnie naukowe | dr (1965), dr hab. (1978), profesor (1993) |
Zofia Alexandrowicz zajmowała się badaniem form skalnych i procesów kształtujących rzeźbę, a także ochroną geologicznego dziedzictwa. Jej prace łączyły badania terenowe z oceną wartości przyrodniczych obszarów chronionych.
Życiorys i wykształcenie
Urodziła się jako córka Romana i Zofii. W 1950 zdała maturę i rozpoczęła studia geologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Rok później kontynuowała naukę na Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym Akademii Górniczo-Hutniczej, gdzie uzyskała tytuł magisterski. Po studiach pracowała jako nauczycielka w krakowskim Technikum Geologicznym.
W 1958 Walery Goetel przyjął ją na stanowisko asystentki w Zakładzie Ochrony Przyrody PAN. Doktorat uzyskała w 1965 na Uniwersytecie Jagiellońskim na podstawie badań utworów górnej kredy występujących jako kry glacjalne na wyspie Wolin. Habilitację otrzymała w 1978 na AGH za rozprawę o skałkach piaskowcowych zachodnich Karpat fliszowych. Tytuł profesora nadano jej 24 czerwca 1993. W Instytucie Ochrony Przyrody PAN pełniła funkcje profesora nadzwyczajnego od listopada 1993, a profesora zwyczajnego od 1 maja 1997. Na emeryturę przeszła w 2001, lecz przez kilka kolejnych lat kontynuowała pracę naukową.
Działalność naukowa i najważniejsze osiągnięcia
Główny obszar badań stanowiły skałki piaskowcowe Beskidów i Pogórza Karpackiego — ich rozmieszczenie, morfologia i geneza. Zajmowała się także formami wydmowymi Pustyni Błędowskiej, górskimi wodospadami, rolą ruchów masowych w rzeźbie Karpat oraz procesami wietrzenia fizycznego i chemicznego powierzchni skał. Wyniki tych badań zebrała w rozprawie habilitacyjnej z 1978.
Duże znaczenie miała jej działalność w obszarze geoochrony. Kierowała zespołem, który opracował Waloryzację przyrody nieożywionej obszarów chronionych w Polsce (1992). Dzięki jej staraniom Groty Kryształowe w Kopalni Soli „Wieliczka” uznano za rezerwat przyrody w 2000; była też głównym współautorem i redaktorem monografii poświęconej temu obiektowi. Była redaktorką naczelną Rocznika „Ochrona Przyrody”, członkinią Komitetu Ochrony Przyrody PAN oraz licznych rad naukowych parków narodowych i regionalnych gremiów ochrony przyrody. Jest autorką i współautorką ponad 250 publikacji i map oraz promotorką trzech prac doktorskich.
Zmarła 20 czerwca 2024 w Krakowie. Pochowana została na Cmentarzu Rakowickim.
