| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Władysław Marceli Anczyc |
| Urodzenie | 17 października 1894, Kraków |
| Śmierć | kwiecień 1940, Charków |
| Zawód / role | współwłaściciel drukarni; filolog; muzykolog; pianista; geolog; taternik; działacz sportowy; kapitan WP |
| Wykształcenie | filologia (UJ); konserwatorium muzyczne; szkoła drukarska w Lipsku; austriacka szkoła oficerska |
| Służba wojskowa | armia austro-węgierska (1914–1918); Wojsko Polskie (od 1918) |
| Ordery | Brązowy Medal Zasługi Wojskowej na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej z mieczami (Austro-Węgry); Krzyż Wojskowy Karola (Austro-Węgry) |
| Rodzina | syn Wacława Zygmunta i Walerii z Heggenbergerów; wnuk Władysława Ludwika; siostra Zofia |
| Upamiętnienie | |
| Dęby pamięci | Dąb Pamięci przy Domu Polskim w Getafe (Hiszpania) |
| Tablica | płyta pamięci na grobowcu rodzinnym, Cmentarz Rakowicki (Kraków) |
Władysław Anczyc łączył działalność naukową, zawodową i górską. Był znany jako współwłaściciel rodzimej drukarni, doktor muzykologii oraz aktywny członek środowiska taternickiego. Jako oficer trafił do niewoli sowieckiej po kampanii 1939 i został zamordowany w Charkowie.
Życiorys i wykształcenie
Pochodził z rodziny zaangażowanej w drukarstwo i kulturę; był wnukiem Władysława Ludwika Anczyca i synem Wacława Zygmunta. Ukończył studia polonistyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz studia muzyczne w Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego, gdzie kształcił się m.in. u Władysława Żeleńskiego. Uzupełniał praktyczne umiejętności w lipskiej szkole drukarskiej i odbył kurs w austriackiej szkole oficerskiej.
W czasie I wojny światowej służył w armii austro-węgierskiej; 1 stycznia 1916 otrzymał mianowanie na podporucznika rezerwy artylerii fortecznej i do 1918 był przydzielony do pułku artylerii fortecznej nr 2. Po powrocie do Polski w 1918 przeszedł do Wojska Polskiego.
Służba wojskowa i tytuły naukowe
W 1918 Anczyc został przyjęty do Wojska Polskiego z przydziałem do Stacji Zbornej i Uzupełnień w Krakowie. Brał udział w działaniach na froncie wschodnim, w tym w obronie Lwowa; w 1919 został ranny. Awansował do stopnia kapitana ze starszeństwem od 1 kwietnia 1920 i otrzymał przydział do Okręgu Korpusu nr V.
Rok 1920 przyniósł mu stopień doktora muzykologii. W latach 1924–1926 pracował w Bibliotece Jagiellońskiej.
Działalność taternicka i praca w drukarni
W 1928 pełnił funkcję wiceprezesa Sekcji Taternickiej AZS w Krakowie i uprawiał wioślarstwo w sekcji tego klubu. W sezonie 1930 współuczestniczył w pierwszym wejściu północno‑wschodnią granią Małego Młynarza. W 1935, wraz ze Stanisławem Krystynem Zarembą, dokonał drugiego wejścia na Basztową Przełęcz od Doliny Mięguszowieckiej i zrewidował stopień trudności przejścia z 1905 roku.
Po śmierci ojca zarządzał odziedziczoną drukarnią w latach 1938–1939 jako współwłaściciel.
Aresztowanie, uwięzienie i śmierć
Podczas mobilizacji we wrześniu 1939 został zmobilizowany do służby. Po agresji ZSRR na Polskę dostał się do niewoli sowieckiej i przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku. W kwietniu 1940 funkcjonariusze NKWD zamordowali go w Charkowie na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940.
Ofiary grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach w Piatichatkach; teren ten od 17 czerwca 2000 pełni funkcję Cmentarza Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Władysław Anczyc figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod numerem 17. 5 października 2007 został pośmiertnie mianowany na stopień majora przez ministra obrony narodowej Aleksandra Szczygłę; awans ogłoszono 9 listopada 2007 podczas uroczystości "Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów" w Warszawie.
Ordery i upamiętnienie
W okresie służby otrzymał odznaczenia austro‑węgierskie: Brązowy Medal Zasługi Wojskowej na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej z mieczami oraz Krzyż Wojskowy Karola. Jego pamięć upamiętniono poprzez zasadzenie Dębu Pamięci przy Domu Polskim w Getafe w Hiszpanii oraz płytę pamięci na rodzinnym grobowcu na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera PAS AB-po prawej‑Drużbackich).
