Tadeusz Alf-Tarczyński — pułkownik i działacz niepodległościowy

Tadeusz Alf-Tarczyński był oficerem związanym z Legionami Polskimi i późniejszym Wojskiem Polskim. Przez całe życie łączył działalność wojskową z publicystyczną, a po II wojnie światowej działał w środowisku polskiej emigracji w Londynie.

Jak wyglądała jego służba wojskowa?

W 1910 wstąpił do stowarzyszenia „Sokół”, a następnie do II Polskiej Drużyny Strzeleckiej w Krakowie, gdzie został oficerem i komendantem. Po ukończeniu kursu wyższego Związku Walki Czynnej służył w I Brygadzie Legionów Polskich od sierpnia 1914; dowodził kompanią w 5 pułku piechoty Legionów i został awansowany na podporucznika 2 lipca 1915.

Podczas działań wojennych został ranny w bitwie pod Kostiuchnówką i trafił do niewoli rosyjskiej, z której uciekł i przedostał się do I Korpusu Polskiego w Rosji. W 1918 pełnił funkcję komendanta garnizonu Polskiej Organizacji Wojskowej w Warszawie.

W jakich stanowiskach pełnił służbę w II Rzeczypospolitej?

Po zakończeniu I wojny światowej pracował jako wykładowca i dowódca batalionu w Szkole Podchorążych w Komorowie. W 1920 rozpoczął studia w Wojennej Szkole Sztabu Generalnego i odbył praktykę sztabową na froncie wojny z bolszewikami; był adiutantem sztabowym X Brygady Piechoty oraz szefem sztabu 5 Dywizji Piechoty.

Po uzyskaniu tytułu oficera Sztabu Generalnego został szefem sztabu 11 Dywizji Piechoty w Stanisławowie. W okresie międzywojennym był adiutantem Józefa Piłsudskiego, służył w Oddziale IV SG, dowodził 18 pułkiem piechoty w Skierniewicach, a także pełnił funkcję szefa sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi oraz zastępcy dowódcy okręgu w Lublinie.

Co robił podczas i po II wojnie światowej?

Po kampanii wrześniowej przedostał się do Francji, przebywał m.in. w Ośrodku Oficerskim w Cerizay, a następnie został ewakuowany do Wielkiej Brytanii. Od sierpnia 1940 przebywał w Stacji Zbornej Oficerów Rothesay, a później był wykładowcą i zastępcą komendanta kursów w Centrum Wyszkolenia Artylerii w Cowdenbeath (listopad 1943–1946).

W latach powojennych działał w środowisku emigracyjnym w Londynie. Wstąpił do Tymczasowej Rady Jedności Narodowej z ramienia Ligi Niepodległości Polski, współzakładał i przez długi czas kierował Instytutem Józefa Piłsudskiego w Londynie oraz publikował na łamach tygodników "Orzeł Biały" i "Tygodnik Polski".

Jaką działalność literacką prowadził?

Był autorem książek i publicystą; interesował się humanistyką oraz epoką włoskiego renesansu. W 1969 Polska Fundacja Kulturalna w Londynie wydała jego pracę o Filippo Lippi pt. Włosiennica na jedwabiu, a w 1979 to samo wydawnictwo opublikowało jego Wspomnienia oficera Pierwszej Brygady. Podpisał również list polskich pisarzy na Obczyźnie w sprawie protestu przeciw zmianom w konstytucji PRL (tzw. List 59).

Jakie otrzymał odznaczenia?

Otrzymał szereg odznaczeń za służbę i zasługi dla państwa. Do najważniejszych należą Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari oraz Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Był także odznaczony Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych (czterokrotnie), Złotym Krzyżem Zasługi i medalami pamiątkowymi za udział w wojnie 1918–1921 i za długoletnią służbę.

Gdzie spoczywają jego prochy?

Po śmierci w Londynie urna z prochami została złożona na cmentarzu Rakowickim w Krakowie 21 września 1985 (kwatera X-13-13). To miejsce upamiętnia związek Alf-Tarczyńskiego z Krakowem, gdzie się urodził i kształcił.