Piątek, 2 października Imieniny: Teofil, Dionizja, Sława
Teraz Piątek, 2 października 2026
Znani z miasta

Roman Aleksandrowicz — adwokat i major, ofiara zbrodni katyńskiej

• Patrycja Wieczorek • 3 min czytania

Roman Aleksandrowicz

Roman Aleksandrowicz (właśc. Efroim Alexandrowicz; 30 kwietnia 1882 w Krakowie — 1940 w ZSRR) był doktor praw i adwokat, majorem audytorem Wojska Polskiego, zamordowanym w zbrodni katyńskiej.

Dane podstawowe
Urodzenie30 kwietnia 1882, Kraków
Śmierć1940, ZSRR
Zawóddoktor praw, adwokat, major audytor WP
Wykształcenie
UczelniaWydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego (doktorat 1907)
Służba wojskowa
Formacje56 i 77 pułk piechoty (CK), Sąd Wojskowy Okręgu Generalnego we Lwowie
Rodzina
ŻonaHelena z domu Dunikowska
Dziecibezdzietni
Odznaczenia
Austro-WęgryBrązowy Medal Zasługi Wojskowej na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej; Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913
Upamiętnienie
PochówekPolski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykowni (ofiary pochowane 2012)

Roman Aleksandrowicz, urodzony jako Efroim Alexandrowicz, kształcił się na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego, gdzie uzyskał doktorat. Pracował jako adwokat we Lwowie i pełnił obowiązki w instytucjach prawnych oraz w wojsku.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się 30 kwietnia 1882 w Krakowie w rodzinie Oskara (właśc. Ozjasz) i Rozalii (właśc. Rosa) z domu Spira. Nauki pobierał w C. K. Gimnazjum w Drohobyczu, gdzie w 1901 zdał egzamin dojrzałości. Studiował prawo we Lwowie do 1906 i rok później uzyskał stopień doktora praw.

Służba wojskowa i kariera prawnicza

W 1906 został powołany jako ochotnik do C. K. Armii i służył w 56 pułku piechoty. Ukończył szkołę oficerów rezerwy; w 1907 mianowano go kadetem-aspirantem rezerwy, a w 1913 awansowano na podporucznika rezerwy. W czasie I wojny światowej mobilizowano go do armii austriackiej, gdzie służył w 77 pułku piechoty i zajmował stanowiska m.in. komendanta stacji etapowej oraz komendanta magazynów mundurowych.

Po I wojnie światowej prowadził praktykę adwokacką w Drohobyczu, a od 1919 we Lwowie. Był referentem prawnym i zastępcą dyrektora w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich, a następnie prowadził kancelarię przy ulicy Aleksandra Fredry 8. W 1920 wstąpił do Wojska Polskiego i został przydzielony do Sądu Wojskowego Okręgu Generalnego we Lwowie; nadano mu stopień kapitana, a później majora rezerwy w korpusie oficerów służby sądowej.

Aresztowanie, śmierć i upamiętnienie

Po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 został aresztowany we Lwowie przez Sowietów jesienią 1939. Osadzono go najpierw w więzieniu Brygidki, a 9 lutego 1940 przeniesiono go do więzienia na Zamarstynowie.

W 1940 został zamordowany przez NKWD. Jego nazwisko umieszczono na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 — figuruje na liście wywózkowej 55/2-81 pod numerem 22. Ofiary tej zbrodni zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

Odznaczenia i życie prywatne

Austro-węgierskie odznaczenia przyznane mu w czasie służby to Brązowy Medal Zasługi Wojskowej na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej oraz Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913. Był członkiem Związku Oficerów Rezerwy i działał w środowisku adwokackim Lwowa, m.in. jako skarbnik wydziału Związku Adwokatów-Obrońców Okręgu Sądu Apelacyjnego we Lwowie w 1931.

Był żonaty z Heleną z domu Dunikowską; oboje byli bezdzietni.

Najczęstsze pytania

Jakie było pełne nazwisko Romana Aleksandrowicza?
Urodził się jako Efroim Alexandrowicz, znany jako Roman Aleksandrowicz.
Gdzie pracował jako adwokat?
Prowadził kancelarię we Lwowie przy ulicy Aleksandra Fredry 8 oraz pełnił funkcje w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich.
Kiedy i w jakich okolicznościach został aresztowany?
Został aresztowany we Lwowie jesienią 1939 po agresji ZSRR na Polskę i osadzony w więzieniach Brygidki, a następnie na Zamarstynowie.
Gdzie spoczywają ofiary obejmujące jego przypadek?
Ofiary tej zbrodni zostały pochowane na Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni, otwartym w 2012.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Patrycja Wieczorek

Nazywam się Patrycja Wieczorek i w redakcji mobilnykrakow.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Krakowem — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również