| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Kazimierz Albin |
| Urodzenie | 30 sierpnia 1922, Kraków |
| Zgon | 22 lipca 2019 |
| Zawód / rola | technik lotniczy; działacz na rzecz pamięci; autor wspomnień |
| Numer obozowy | 118 |
| Ranga w Armii Krajowej | podporucznik |
| Wybrane publikacje | List gończy (1989); Postscriptum (2013) |
| Miejsce pochówku | Cmentarz Wojskowy na Powązkach (kwatera 22D-8-4) |
Kazimierz Albin urodził się w Krakowie w 1922 roku. Zyskał rozpoznawalność jako więzień pierwszego transportu do KL Auschwitz, uciekinier z obozu i podporucznik Armii Krajowej, a po wojnie jako technik lotniczy i autor wspomnień.
Życiorys i działalność w czasie wojny
Do wybuchu wojny Albin ukończył czwartą klasę Gimnazjum Nowodworskiego w Krakowie. W styczniu 1940 został zatrzymany na Słowacji podczas próby przedostania się do Francji. Był przetrzymywany w Preszowie, Muszynie, Nowym Sączu i Tarnowie, skąd trafił pierwszym transportem do KL Auschwitz; otrzymał numer obozowy 118. W obozie pracował w zakładzie odzieżowym, następnie w kuchni obsługującej esesmanów. Uprawiał też sport, m.in. piłkę nożną i siatkówkę.
Planował ucieczkę przez dłuższy czas; wraz z Franciszkiem Romanem opuścił obóz 27 lutego 1943. Po przekroczeniu granicy Generalnej Guberni obaj znaleźli schronienie u rodziny Romana, a Albin dotarł następnie do Krakowa. W mieście przebywał pod fałszywym nazwiskiem Franciszek Makowski. W wyniku jego ucieczki Gestapo aresztowało część jego najbliższych — matkę i siostrę; matka została później osadzona w Ravensbrück i zmarła w 1950 roku.
Zaangażowanie w konspirację i działania zbrojne
W latach 1943–1945 Albin działał w krakowskiej dywersji. Razem z Romanem dokonał dwóch napadów na żołnierzy niemieckich w celu zdobycia broni. Wstąpił do Armii Krajowej, został zaprzysiężony przez porucznika Mieczysława Tabora ps. „Kura” i przyjął pseudonim „Jędrek”. Po szkoleniu w szkole podchorążych w listopadzie 1943 objął funkcję szefa dywersji bojowej III Odcinka Komendy Obwodu Kraków – Miasto. W 1944 otrzymał awans do stopnia podporucznika. Brał udział m.in. w wykonywaniu wyroków wydanych przez sąd podziemny.
Powojenna kariera zawodowa
Po zakończeniu wojny zdał maturę i podjął studia na Wydziale Lotniczym Politechniki Krakowskiej. Początkowo pracował w Biurze Projektów Energetycznych w Krakowie. W latach 1952–1963 był zatrudniony w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym w Bielsku-Białej, a następnie został przeniesiony do Zjednoczenia Przemysłu Lotniczego w Warszawie. Od 1966 pełnił funkcję eksperta technicznego i handlowego w CHZ Metalexport w Warszawie.
Działalność na rzecz pamięci o obozie i publikacje
Po przejściu na emeryturę Albin zaangażował się w upamiętnianie ofiar niemieckiego nazizmu, ze szczególnym uwzględnieniem KL Auschwitz. Był jednym z założycieli Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem, pełnił funkcję wiceprezesa, a od 1995 roku był prezesem Zarządu Głównego. Od 2000 był członkiem Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej.
W 1989 ukazały się jego wspomnienia List gończy, opublikowane przez Krajową Agencję Wydawniczą. Tekst wznowiono później oraz przetłumaczono na język niemiecki. W 2013 ukazało się Postscriptum, opisujące losy powojenne i powrót Albina do Auschwitz. Był także jednym z członków rady redakcyjnej Księgi pamięci dotyczącej transportów Polaków do KL Auschwitz.
Odznaczenia, rodzina i pochówek
Albin otrzymał liczne odznaczenia wojskowe i cywilne, m.in. Krzyż Walecznych, Krzyż Partyzancki, Krzyż Armii Krajowej oraz Krzyże: Kawalerski, Oficerski i Komandorski Orderu Odrodzenia Polski. Ożenił się z Ireną, byłą żoną swego kolegi z Auschwitz Kazimierza Nowickiego, i był ojczymem Wandy Nowickiej.
Zmarł 22 lipca 2019 jako ostatni z więźniów pierwszego transportu do KL Auschwitz. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera 22D-8-4).
