| Dane | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Karol Akerman |
| Data urodzenia | 24 lutego 1913 |
| Miejsce urodzenia | Kraków |
| Data śmierci | 10 czerwca 1987 |
| Miejsce śmierci | Düsseldorf, Niemcy |
| Zawód | Chemik, pracownik naukowy, wykładowca |
| Alma mater | Uniwersytet Jagielloński (studia 1931–1936) |
| Stopień naukowy | Doktor nauk chemicznych (1961) |
| Wybrane stanowiska | Dyrektor instytutów i zarządów przemysłu, kierownik katedry UMCS, pracownik w Düsseldorfie i na Sorbonie |
| Miejsce pochówku | Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Warszawa (kwatera 2C-7-12) |
| Żona | Celina z domu Milska (1917–1993) |
Karol Akerman był polskim chemikiem znanym z pracy w przemyśle chemicznym oraz działalności naukowej na uczelniach i w instytutach badawczych. Uzyskał doktorat na Uniwersytecie Jagiellońskim i kierował Katedrą Technologii Chemicznej na UMCS.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się w Krakowie 24 lutego 1913 roku. Dzieciństwo spędził w Trzebini, gdzie uczęszczał do Szkoły Ludowej w latach 1919–1923, a później uczęszczał do Gimnazjum Państwowego w Chrzanowie. W 1931 roku rozpoczął studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego, które ukończył w 1936 roku.
Po studiach podjął pracę jako chemik najpierw w cementowni „Firley” koło Trzebini, a następnie w fabryce "Nad Kamienną" w Bodzechowie. Okres zawodowy przed wojną łączył praktyczne zadania inżynierskie z pracą w zakładach materiałów budowlanych.
Praca podczas II wojny światowej
We wrześniu 1939 roku wyjechał do Lwowa i objął stanowisko starszego inżyniera w radzieckim Okręgowym Urzędzie Przemysłu Materiałów Budowlanych. W latach 1940–1941 pełnił funkcję głównego inżyniera w Gipsowni w Szczercu.
Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej w czerwcu 1941 roku pracował przymusowo jako robotnik w gipsowni. W 1943 roku trafił do obozu pracy przymusowej dla Żydów w Drohobyczu, skąd uciekł i przez rok ukrywał się dzięki pomocy Rudolfa Zawady. W 1944 roku ponownie pracował jako starszy inżynier w urzędzie przemysłu materiałów budowlanych w Drohobyczu i jako główny inżynier w Fabryce Wapna i Kafli w Rozwadowie.
Kariera zawodowa po 1945 roku
W lutym 1945 roku został repatriowany do Polski i objął stanowisko dyrektora technicznego Huty Cynkowej w Trzebini. W tym samym roku został oddelegowany do Ministerstwa Przemysłu jako naczelnik Wydziału Pracy i Płacy.
W kolejnych latach pełnił szereg kierowniczych funkcji w przemyśle i administracji: zastępca naczelnego dyrektora Zjednoczenia Przemysłu Metali Nieżelaznych w Katowicach (1947), naczelny dyrektor tego zjednoczenia (1948–1949), generalny dyrektor Centralnego Zarządu Przemysłu Chemicznego w Gliwicach (1949–1954) oraz dyrektor kilku instytutów badawczych i zarządów przemysłu. Przyczynił się do uruchomienia przemysłu chemicznego w PRL.
W 1961 roku obronił pracę doktorską Synteza sorbentów specyficznych z przeznaczeniem do produkcji koncentratów germanowych z przemysłowych elektrolitów cynkowych pod kierunkiem prof. Feliksa Polaka. W 1963 roku został kierownikiem Katedry Technologii Chemicznej na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii UMCS, gdzie kierował Pracownią Radioizotopową i współpracował z Instytutem Badań Jądrowych w Warszawie.
Praca za granicą i późniejsze lata
Od 1968 roku przebywał na stażu w Niemczech jako profesor wizytujący, a następnie jako pracownik naukowy w Instytucie Naukowo-Badawczym Izotopów w Düsseldorfie. Po kilku latach zdecydował się pozostać za granicą i kontynuował działalność naukową w Niemczech oraz we Francji.
Od 1972 roku wykładał na paryskiej Sorbonie. Zmarł 10 czerwca 1987 roku w Düsseldorfie. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera 2C-7-12).
Publikacje
Akerman opublikował prace dotyczące technologii materiałów budowlanych, procesu jodowania soli oraz zastosowania atomów znaczonych w technice przemysłowej. Wybrane tytuły obejmują:
- Formy i znaczenie pomocy radzieckiej dla polskiego przemysłu chemicznego (ok. 1950)
- Gips (1951, wspólnie z Edwardem Zawadą)
- Materialbewegung in Drehöfen für das Krupp-Renn-Verfahren (1961)
- Untersuchung des Jodierungsprozesses von Speisesiedesalz mit radioaktiven ¹³¹J (1962)
- Gips i anhydryt. Występowanie i zastosowania w przemyśle i w budownictwie (1964)
- Techniczne zastosowanie metody atomów znaczonych (1970)
Odznaczenia i nagrody
Otrzymał kilka wyróżnień państwowych za działalność w przemyśle i nauce. Do najważniejszych należą Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1950) oraz Order Sztandaru Pracy I klasy (1951).
Do pozostałych odznaczeń należą Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) oraz Nagrody Państwowe I stopnia (1951) i II stopnia (1953).
