Poniedziałek, 7 września Imieniny: Regina, Melchior, Domosława
Kraków
Teraz Poniedziałek, 7 września 2026
Znani z miasta

Helena Adelman — działaczka kobieca i społeczna

Patrycja Wieczorek • 3 min czytania

Helena Adelman

Helena Adelman była działaczką kobiecą, społeczną i charytatywną aktywną w Myślenicach. Organizowała lokalne struktury Ligi Kobiet, zakładała bibliotekę i wspierała ochronkę dla dzieci.

Dane osobowe
Urodzenie4 listopada 1870, Kraków
Zgon9 grudnia 1932, Myślenice
Roladziałaczka kobieca, społeczna i charytatywna
Rodzinacórka Józefa Bielaka; mąż Emil Adelman
Działalność
Bibliotekapierwsza biblioteka w Myślenicach (dom przy ul. Reja)
OrganizacjeLiga Kobiet Galicji i Śląska — koło w Myślenicach; Zarząd Naczelny
OchronkaOchronka dla Dzieci Katolickich w Myślenicach (od 1916)
Darowizny i testamentdar księgozbioru dla Biblioteki Muzeum Techniczno-Przemysłowego; legat na rzecz Ochronki i kościoła
Pochówek
Miejscerodzinny grobowiec Bielaków, cmentarz Rakowicki, Kraków

Helena Adelman działała lokalnie na rzecz kobiet i potrzebujących. Jej działalność obejmowała inicjatywy kulturalne, organizacyjne oraz wsparcie instytucji opiekuńczych w Myślenicach.

Życiorys i wykształcenie

Urodziła się jako córka Józefa Bielaka, prawnika i właściciela pasażu handlowego przy Rynku Głównym w Krakowie. Otrzymała staranne wykształcenie domowe. W 1899 roku uczestniczyła w I Wystawie Stowarzyszenia (Koła) Artystek Polskich w Krakowie, co świadczy o jej powiązaniach z życiem kulturalnym miasta. Po zamążpójściu za Emila Adelmana przeniosła się do Myślenic i tam kontynuowała swoją działalność społeczną.

Działalność społeczna i charytatywna

W Myślenicach udostępniła swój bogaty księgozbiór i we własnym domu przy ulicy Reja utworzyła pierwszą bibliotekę w mieście. Część swojej kolekcji przekazała Bibliotece Muzeum Techniczno-Przemysłowego w Krakowie z przeznaczeniem dla Biblioteki Wyższych Kursów dla Kobiet noszącej jej imię. Te gesty wspierały dostęp do edukacji i zasoby kulturalne lokalnej społeczności.

Po wybuchu I wojny światowej była główną organizatorką, a następnie przewodniczącą koła Ligi Kobiet Galicji i Śląska w Myślenicach; w 1916 roku koło liczyło ponad 200 członkiń. Pełniła też funkcję członkini Zarządu Naczelnego tej organizacji. Była główną fundatorką prowadzonej przez zakonnice od 1916 roku Ochronki Adelmanowej przy ul. Niepodległości 50, która pierwotnie opiekowała się głównie sierotami wojennymi.

Testament i wsparcie finansowe

Do śmierci pełniła funkcję przewodniczącej Towarzystwa Ochronki i regularnie wspierała jego utrzymanie finansowo. W testamencie zapisała środki na dalsze utrzymanie opieki nad dziećmi oraz na cele parafialne. Pozostawiła w zapisie 150 000 zł na rzecz Towarzystwa Ochronka w Myślenicach oraz 8 000 zł na rzecz rzymsko‑katolickiego kościoła parafialnego w Myślenicach.

Śmierć i pochówek

Zmarła 9 grudnia 1932 roku w Myślenicach. Do końca życia angażowała się w sprawy ochronki i lokalnej społeczności. Została pochowana w rodzinnym grobowcu Bielaków na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodziła się Helena Adelman?
Urodziła się 4 listopada 1870 roku w Krakowie.
Czym była Ochronka Adelmanowej?
Była to Ochronka dla Dzieci Katolickich w Myślenicach prowadzona przez zakonnice od 1916 roku; w początkowym okresie opiekowała się głównie sierotami wojennymi.
Jak wspierała edukację i kulturę w Myślenicach?
Udostępniła swój księgozbiór i utworzyła pierwszą bibliotekę w Myślenicach; przekazała też znaczną część zbiorów Bibliotece Muzeum Techniczno-Przemysłowego w Krakowie dla Biblioteki Wyższych Kursów dla Kobiet.
Gdzie została pochowana Helena Adelman?
Została pochowana w rodzinnym grobowcu Bielaków na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Patrycja Wieczorek

Nazywam się Patrycja Wieczorek i w redakcji mobilnykrakow.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Krakowem — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również