W Krakowie zmiany obejmują zarówno jadłospisy stołówek szkolnych, jak i ofertę sklepików. Nowe przepisy wynikają z rozporządzenia Ministra Zdrowia i obowiązują od 1 września 2026. Dotyczą przedszkoli, szkół podstawowych i innych jednostek oświatowych, które prowadzą żywienie zbiorowe lub sprzedaż żywności na terenie placówki.
Co dokładnie zmienia rozporządzenie?
Jadłospisy mają zawierać większy udział warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych. Stołówki muszą serwować zupy na wywarach warzywnych co najmniej dwa razy w tygodniu. W obiedzie pojawia się obowiązek przygotowania raz w tygodniu potrawy w pełni roślinnej opartej na nasionach roślin strączkowych, bez dodatku produktów odzwierzęcych. Mięso jako składnik głównego dania ma występować maksymalnie dwa razy w tygodniu, a dania smażone ograniczono do dwóch porcji tygodniowo.
Jak wygląda wdrożenie w krakowskich stołówkach?
W praktyce kuchnie szkolne już testują nowe receptury. W Szkole Podstawowej nr 36 w dzielnicy Krowodrza stołówka wznowiła pracę 2 września i zaplanowała „strączkowy” obiad na następny wtorek — w menu znalazły się zupa ogórkowa z ryżem parabolicznym, kotlecik z soczewicy, surówka z marchwi z dodatkiem pomarańczy oraz kasza gryczana; napojem był kompot lub woda. Osoby prowadzące stołówki zwracają uwagę na potrzebę zaprojektowania atrakcyjnych receptur, które zachęcą dzieci do jedzenia nowych dań, oraz na konieczność szkoleń i wsparcia dietetyków.
Jakie są reakcje i praktyczne skutki?
Opinie środowisk są podzielone. Niektórzy dyrektorzy i osoby odpowiedzialne za żywienie przewidują wzrost marnotrawstwa żywności, jeśli dzieci nie zaakceptują nowych potraw. Z kolei eksperci z Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Ministerstwa Zdrowia udostępniają materiały edukacyjne i przepisy, które mają ułatwić planowanie jadłospisów oraz adaptację przepisów w stołówkach. Producenci mięsa i ich organizacje publicznie wyrażają zastrzeżenia i wskazują na konieczność zachowania jakości surowca i dialogu z rodzicami.
Co to oznacza dla rodziców i cen?
Rodzice nadal mogą przynosić posiłki przygotowane w domu; zmiany dotyczą oferty dostępnej w placówce. W Krakowie obiady przygotowywane przez szkolne kuchnie, ajentów i firmy cateringowe kosztują zwykle od około 14 do 20 zł, przy czym stawki zależą od sposobu organizacji żywienia i wielkości porcji. Placówki mają także dostęp do materiałów Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej i programu wsparcia, w tym gotowych przepisów i infografik pomagających wdrożyć potrawy strączkowe.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r. wchodzi w życie 1 września 2026 r.
