Plac Jana Matejki zajmuje dawną wschodnią część rynku kleparskiego, który powstał prawdopodobnie w XIV wieku. Na tym terenie znajdował się ratusz i jatki, a przestrzeń pełniła funkcję przedpola Barbakanu. Kleparz został włączony do Krakowa w 1791 roku, po czym jego centralny rynek uległ podziałowi w XIX wieku.
Jak powstał Plac Jana Matejki?
W XIX stuleciu środkową część dawnego rynku kleparskiego zajęto pod nowe budowle: wzniesiono Gmach Główny Akademii Sztuk Pięknych oraz miejską szkołę. Na miejscu dawnego ratusza ustawiono budynek Dyrekcji Kolei, który dziś tworzy zachodnią pierzeję placu. Przez pewien czas przestrzeń nosiła nazwę plac Główny; obecną nazwę otrzymała w 1882 roku, kiedy Jan Matejko został uhonorowany obywatelstwem Krakowa.
Jakie budynki stoją przy placu?
W miarę rozwoju placu zniknęła stara, drewniana zabudowa wzdłuż wschodniej pierzei i powstały reprezentacyjne obiekty użyteczności publicznej oraz kamienice czynszowe. Do istotnych budynków należą m.in.:
- pl. J. Matejki 1–1a – Gmach Narodowego Banku Polskiego, projekt Kazimierza Wyczyńskiego i Teodora Hoffmanna, 1921
- pl. J. Matejki 2 – kamienica czynszowa Fabryki Porcelany w Ćmielowie, projekt Fryderyka Tadaniera, 1938
- pl. J. Matejki 6 – kamienica czynszowa, projekt Jozue Oberleder, 1918
- pl. J. Matejki 7 – kamienica czynszowa, projekt Tadeusza Praussa, 1910
- pl. J. Matejki 8 (ul. Kurniki 1) – Hotel Matejko, projekt Aleksandra Biborskiego, 1909
- pl. J. Matejki 11 – Szkoła Miejska, projekt Macieja Moraczewskiego, 1877
- pl. J. Matejki 12 – Gmach Dyrekcji Kolei, projekt przesłany z Wiednia, 1888
- pl. J. Matejki 13 (ul. Basztowa 19) – Gmach Główny Akademii Sztuk Pięknych, projekt Macieja Moraczewskiego, 1877
Co przedstawia Pomnik Grunwaldzki i jaka jest jego historia?
Pomnik Grunwaldzki wzniesiono w 1910 roku z okazji 500. rocznicy zwycięstwa pod Grunwaldem. Autorem projektu był Antoni Wiwulski, a fundusze na powstanie monumentu przekazał Ignacy Paderewski. Monument uległ zniszczeniu podczas niemieckiej okupacji; w 1976 roku pomnik przywrócono w formie rekonstrukcji.
Przed pomnikiem umieszczono marmurową płytę upamiętniającą Grób Nieznanego Żołnierza. Pomnik wiąże się z pamięcią o zwycięstwie pod Grunwaldem i pełni funkcję centralnego elementu tej części placu.
Gdzie znajduje się kościół św. Floriana?
W północno‑wschodnim narożniku placu, przy zbiegu ulic Warszawskiej i Kurniki, stoi kościół św. Floriana. Budowla pochodzi z XII wieku i była wielokrotnie przebudowywana. Z kościoła św. Floriana zaczynała się tzw. "Droga Królewska" prowadząca na Wawel.
Informacje praktyczne
- Adres: plac Jana Matejki, 30-962 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (2 480 opinii)
