Park im. Henryka Jordana powstał w XIX wieku jako miejska przestrzeń rekreacyjna na terenach Błoni Czarnowiejskich. Zajmuje blisko 21,5 ha i łączy funkcje miejsca wypoczynku z upamiętnianiem postaci historycznych.
Jak powstał park?
Inicjatorem założenia parku był dr Henryk Jordan. Prace nad zagospodarowaniem terenu rozpoczęto w połowie 1888 roku, a oficjalne utworzenie parku datuje się na 1889 rok. Obszar poprzednio służył jako teren wystawy rolniczo‑przemysłowej z 1887 roku.
Zlecenie uporządkowania zieleni powierzono Bolesławowi Maleckiemu, kierownikowi ogrodów miejskich. Po uregulowaniu koryta Rudawy posadzono drzewa i krzewy oraz wzniesiono drewniane pawilony i urządzenia sportowe, między innymi boiska i place zabaw.
Jak wyglądały obiekty i życie parku na przełomie XIX i XX wieku?
Główne wejście prowadziło przez mostek na Ciepłej Wodzie i zdobiła je drewniana brama z napisem „Miejski Park Dr. Jordana”. W parku funkcjonowała mleczarnia prowadzona przez Ewelinę Dobrzyńską oraz rozbudowany pawilon gimnastyczny z halą i werandą.
W sezonie letnim odbywały się tam ćwiczenia sportowe; zimą ćwiczono w sali przy klasztorze Franciszkanów. Dla dzieci przygotowano labirynt zwany „ślimakiem”, a na terenie stały pawilon koncertowy i magazyn sprzętu ogrodniczego. Wybitni gimnastycy otrzymywali od Jordana książeczki oszczędnościowe z wkładem 5 guldenów.
Ile i jakie popiersia pojawiły się w parku?
Do 1914 roku w parku ustawiono 46 popiersi znanych Polaków oraz popiersie samego pomysłodawcy — autorstwa Jana Szczepkowskiego. Popiersia wznoszono wokół centralnego, zadrzewionego, kolistego placu; materiałem był m.in. marmur tyrolski z Lass.
Wśród rzeźbiarzy, których prace trafiły do parku, znalazł się Alfred Daun — jego autorstwa przetrwały popiersia m.in. Jana Długosza, Fryderyka Chopina i Tadeusza Kościuszki. Michał Stefan Korpal wykonywał biusty wybitnych postaci w latach 1897–1907; Aleksander Korpal współpracował z ojcem. Duże popiersie Henryka Jordana ustawiono w 1914 roku przy głównej alei; front postumentu nosi napis „Henrykowi Jordanowi wdzięczni rodacy”, a na tylnej ścianie umieszczono słowa wyrażające wdzięczność oraz łacińską sentencję „Fortes Creantur Fortibus et Bonis”.
Co znajduje się w parku dziś?
Obecny obszar parku leży w kwartale ulic W. Reymonta, H. Reymana i al. 3 Maja. Na terenie zieleńca znajdują się boiska do siatkówki, piłki nożnej i koszykówki, skate park, place zabaw oraz mały staw.
Dodatkowe wyposażenie to górka do zjazdów zimą, muszla koncertowa, wodny plac zabaw, obiekty gastronomiczne oraz miasteczko ruchu drogowego dla dzieci i młodzieży. W parku działa Towarzystwo Parku im. dr. Henryka Jordana; jego prezes to Kazimierz Cholewa.
Co się zmieniło po wojnach i jakie pomniki dodano później?
W czasie II wojny światowej park uległ dewastacji, zniszczone zostały między innymi szpalery grabów. Popiersia uratował Kazimierz Łuczywo, zabezpieczając je w swojej pracowni.
Obecnie w przestrzeni parku stoi 54 popiersia, nie licząc centralnego pomnika założyciela. W alejach I i II zachowały się pomniki z czasów jordanowskich; w alejach III–V pojawiają nowe biusty w ramach projektu „słynni Polacy XX wieku”, realizowanego od końca lat 90. XX wieku. W tylnej części parku odsłonięto 18 maja 2014 r. naturalnej wielkości pomnik Niedźwiedzia Wojtka autorstwa Wojciecha Batki — figura ma 2,3 m wysokości i stoi przy kamieniach opisujących trasę bojową 2 Korpusu Polskiego.
Kazimierz Cholewa pełni funkcję prezesa Towarzystwa Parku im. dr. Henryka Jordana.
Informacje praktyczne
- Adres: al. 3 Maja 11, 30-059 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 6:00–22:00
- Strona internetowa: zzm.krakow.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (13 812 opinii)
