29 września 2026 roku na Kopcu Kościuszki w Krakowie odbyła się ceremonia wmurowania kamienia węgielnego pod przyszłą siedzibę Centrum Polsko‑Amerykańskiego. Uroczystość zorganizowano w ramach obchodów 250. rocznicy ogłoszenia Deklaracji Niepodległości Stanów Zjednoczonych. W wydarzeniu uczestniczyli ambasador USA w Polsce Tom Rose, prof. dr hab. Piotr Dobosz jako prezes Komitetu Kopca Kościuszki oraz dyrektor Centrum Łukasz Chyla. Podczas ceremonii do kamienia dodano kapsułę czasu z pamiątkami i przesłaniem dla przyszłych pokoleń.
Co znajdzie się w Centrum Polsko‑Amerykańskim?
Centrum ma powstać w odrestaurowanej przestrzeni dawnej fortyfikacji, w Kaponierze Południowej przy Al. Waszyngtona w Krakowie. Placówka ma służyć współpracy edukacyjnej, naukowej, kulturalnej i biznesowej między Polską a Stanami Zjednoczonymi. W planach są spotkania, programy dyplomacji publicznej oraz wymiana doświadczeń i projektów między instytucjami obu krajów. Centrum ma łączyć symbole historyczne miejsca z działaniami na rzecz kolejnych pokoleń.
Jak finansowane są prace i jaki jest harmonogram?
Projekt otrzymał grant z Departamentu Stanu USA w ramach programu U.S. Ambassadors Fund for Cultural Preservation. Przyznane wsparcie wyniosło 150 tys. USD i zostanie wykorzystane na remont zabytkowej przestrzeni, w której powstanie Centrum. Inicjatywa została wybrana w ramach specjalnej akcji Freedom250, obejmującej projekty związane z zachowaniem dziedzictwa kulturowego.
Otwarcie Centrum planowane jest na koniec 2027. Ceremonia w 2026 roku symbolicznie nawiązała do wcześniejszych upamiętnień związanych z Kopcem Kościuszki — w 1926 roku na Kopcu złożono ziemię pochodzącą z amerykańskich pól bitewnych, m.in. ze Saratogi i Yorktown, a w 2026 roku do Kopca trafiła kolejna porcja tej ziemi.
Jak przebiegała uroczystość?
Uroczystość rozpoczęła się na terenie Kopca Kościuszki, gdzie odbyło się oficjalne wmurowanie kamienia i umieszczenie kapsuły czasu. Przemówienia wygłosili przedstawiciele Komitetu Kopca Kościuszki oraz delegacja amerykańska. Organizatorzy podkreślili symboliczne znaczenie miejsca i chęć pogłębiania relacji polsko‑amerykańskich poprzez planowane działania edukacyjne i kulturalne.
Otwarcie Centrum zaplanowano na koniec 2027 roku.
