| Dane | |
|---|---|
| Urodzenie | 3 marca 1911, Kraków |
| Śmierć | 30 lipca 2013, Kraków |
| Zawód | Chemiczka, wynalazczyni |
| Wykształcenie | Wydział Chemii, Uniwersytet Jagielloński |
| Pracodawcy | Krakowskie Przedsiębiorstwo Aptek; Zjednoczone Zakłady Chemii Gospodarczej Inco |
| Najważniejsze wynalazki | Tarcze do cięcia i szlifowania metali, kleje w tubkach, pasta „Automax” |
| Odznaczenia | Nagroda Państwowa I stopnia |
Janina Adamczyk była chemiczką z Krakowa, która opracowała szereg preparatów chemicznych i rozwiązań produkcyjnych stosowanych w gospodarstwach domowych i przemyśle. W czasie kariery w zakładach Inco stworzyła m.in. pastę ścierną do renowacji lakierów oraz pomysły na pakowanie i produkcję klejów i past w tubkach.
Życiorys i młodość
Urodziła się w Krakowie w 1911 roku. Kilka miesięcy po jej narodzinach zmarła matka, a w 1916 ojciec zginął na wojnie, w związku z czym wychowywała się u ciotki i wuja. Przed II wojną światową ukończyła studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie poznała m.in. Józefa Cyrankiewicza i Edwarda Ochaba.
Jeszcze w 1939 roku wstąpiła do Związku Walki Zbrojnej w randze podporucznika i pracowała jako kurier Komendy Głównej, przewożąc pieniądze i broń. W marcu 1941 została aresztowana; najpierw osadzono ją w więzieniu na Montelupich, a następnie przewieziono do Ravensbrück. W obozie była poddawana pseudomedycznym eksperymentom, m.in. miała wstrzyknięte wszy z tyfusem. Po wyzwoleniu wróciła do Krakowa na piechotę.
Praca zawodowa po wojnie
Po wojnie pracowała do końca lat 50. XX wieku w Krakowskim Przedsiębiorstwie Aptek, gdzie przygotowywała leki dla aptek i nadzorowała ich produkcję. Nie spotkały ją represje za działalność w ZWZ, jednak nie awansowano jej z tego powodu.
Na początku lat 60. przeniosła się do Zjednoczonych Zakładów Chemii Gospodarczej Inco, do laboratorium kontroli jakości. Do jej zadań należało śledzenie mediów zachodnich i doskonalenie formuł produktów. W tym okresie opracowała serię nowych preparatów i rozwiązań produkcyjnych.
Wynalazki, produkty i spory o autorstwo
W zakładach Inco opracowała m.in. pastę do podłóg w emulsji, która nie wymagała podgrzewania w wodzie, oraz koncepcję sprzedaży past do butów w tubkach. Stworzyła także pastę ścierną „Automax” przeznaczoną do renowacji lakierów samochodowych. Na potrzeby produkcji klejów w tubkach uruchomiono nowy zakład; Adamczyk była autorką metody produkcji tych klejów.
Jest również autorką tarcz do szlifowania i cięcia metali stosowanych na szlifierkach, za co otrzymała Nagrodę Państwową I stopnia. W latach 60. w Inco rozpoczęto produkcję płynu do mycia naczyń „Ludwik”, lecz kwestia autorstwa formuły pozostaje niejasna. Patent na ten środek uzyskali inżynierowie z zakładu w Górze Kalwarii — Hanna Majchert i Zbigniew Korda; Adamczyk nigdy publicznie nie wypowiedziała się w sprawie autorstwa. Żadne z jej rozwiązań nie przeszły na jej osobiste nazwisko w postaci patentu, gdyż prawa do wynalazków przejmowały zakłady, a ona otrzymywała premie od pracodawcy.
Pod koniec XX wieku zamieszkała w domu pomocy społecznej. Miała syna Jerzego (ur. 1947).
