Kraków Nowa Huta Przyszłości podaje, że zakończono translokację i rekonstrukcję ponad 150‑letniej chałupy pochodzącej z ulicy Nadbrzezie w Pleszowie. Drewniany dom został rozebrany, oczyszczony z uszkodzonych fragmentów i ponownie zmontowany na terenie Parku Edukacyjnego "Branice" w krakowskich Branicach.
Jak przebiegała translokacja i rekonstrukcja?
Przenosiny obejmowały demontaż konstrukcji, ocenę konserwatorską i ponowny montaż elementów na przygotowanych fundamentach. W pracach uczestniczyła firma Karto Sp. z o.o. Według wykonawcy i inwestora ponumerowano poszczególne elementy, oczyściono je i poddano zabiegom ochronnym. W rekonstrukcji wykorzystano większość oryginalnych części konstrukcji — inwestor wskazał, że około 80% pozyskanych elementów zostało zachowanych.
Co wiadomo o samym budynku?
Chałupa z Pleszowa została datowana na rok 1867. Była wzniesiona w konstrukcji zrębowej, z podłogą z polepy i czterospadowym dachem. Dach wcześniej pokrywał eternit, a w trakcie rekonstrukcji planowane jest przywrócenie pierwotnego krycia strzechą. W czasie demontażu odkryto pierwotne otwory drzwiowe, niewielkie okna pomieszczeń gospodarczych z kutymi kratami oraz warstwy malarskie, które wpłynęły na dobór finalnej kolorystyki wnętrza.
Jaką rolę ma pełnić chałupa w Parku Edukacyjnym „Branice"?
Chałupa ma wejść w skład ekspozycji poświęconej historii wsi z terenów dzisiejszej Nowej Huty i Krakowiaków Zachodnich. Park tworzy zespół zabytkowych zagrodzeń, karczmę, obiekt sakralny oraz budynek ekspozycyjno‑edukacyjny. Inwestor deklaruje, że program parku połączy ochronę dziedzictwa z działalnością edukacyjną i rekreacyjną dla mieszkańców i turystów.
Na jakim etapie jest udostępnienie i dalsze prace?
Park Edukacyjny „Branice” powstaje na terenie o powierzchni około 3,5 ha w Nowej Hucie, w rejonie ulic gen. Karaszewicza‑Tokarzewskiego i Tatarakowej. Inwestor zaznacza, że teren pozostaje placem budowy i pojedyncze zrekonstruowane domy nie są jeszcze pełnoprawnie udostępnione zwiedzającym. W planach jest dalsze pozyskiwanie i przenoszenie obiektów — docelowo ma tu stanąć kilkanaście zabudowań, w tym 10 zagród, karczma i budynek edukacyjno‑wystawienniczy.
Koszt translokacji i prac konserwatorskich przy chałupie z Pleszowa inwestor określa na poziomie około 1,6 mln zł. Kraków Nowa Huta Przyszłości prowadzi działania związane z pozyskaniem dodatkowego finansowania i przygotowaniem dalszej infrastruktury parkowej.
