Kościół św. Barbary to jednonawowa, ceglana budowla gotycka z apsydą od strony wschodniej. Wejście i fasada zwrócone są w stronę placu Mariackiego; od strony Małego Rynku widoczny jest dach dwuspadowy z barokową wieżyczką na sygnaturkę. Przy kościele stoi klasztor jezuitów, wzniesiony w XVI–XVII wieku i przebudowany na początku XX wieku.
Jak powstał i jaka jest historia kościoła?
Świątynia została wzniesiona w latach 1338–1402. Początkowo prawdopodobnie pełniła funkcję kościoła cmentarnego; plac przed kościołem przez wieki służył jako parafialny cmentarz. W 1583 roku budynek przekazano jezuitom, a w tym okresie kazania głosił Piotr Skarga.
Po kasacie jezuitów w 1773 roku kościół przeszedł pod opiekę Krakowskiej Kongregacji Kupieckiej, a następnie w 1796 roku został przejęty przez bożogrobców. Do jezuitów wrócił ponownie w 1874 roku. Klasztor przy kościele pełnił różne funkcje w okresach nieobecności zakonu, m.in. działały tam szpital, liceum i bursa. Budynek klasztorny poddano przebudowie w latach 1908–1909 przez Józefa Pokutyńskiego.
Co wyróżnia architekturę zewnętrzną?
Kościół ma bezwieżową fasadę od strony placu Mariackiego, zamkniętą trójkątnym szczytem i poprzedzoną kaplicą cmentarną zwaną Ogrojcem. Elewacje zewnętrzne zdobią wmurowane epitafia, w tym renesansowe tablice Anny i Jerzego Pipanów z około połowy XVI wieku. Nad nawą wznosi się barokowa wieżyczka na sygnaturkę, przypisywana Franciszkowi Placidi z 1763 roku.
Co można zobaczyć we wnętrzu?
Wnętrze uległo barokizacji w latach 1688–1692; wyposażenie powstało w okresie 1700–1767. Ołtarz główny z lat 1760–1764 mieści gotycki krucyfiks z około 1420 roku. Na tle późnogotyckich malowideł stoi pełnoplastyczna grupa rzeźbiarska Modlitwa w Ogrójcu, przypisywana kręgowi Wita Stwosza lub jego warsztatowi.
W kaplicy-wnęce po lewej stronie zachowała się gotycka, kamienna Pieta z końca XIV wieku, przypisywana kręgowi Mistrza Pięknej Madonny Toruńskiej. W kaplicy Matki Boskiej Bolesnej wisi obraz Matki Boskiej Jurowickiej, obraz czczony w Jurowiczach na Polesiu i przekazany jezuitom w 1886 roku; nad tą kaplicą w 1913 roku wzniesiono pseudorenesansową kopułę z latarnią. Świątynia dysponuje 16-głosowymi organami.
Jakie są związki ze znaczącymi postaciami i szlakami?
Pod kościołem spoczywa Jakub Wujek, pierwszy tłumacz Biblii na język polski. Kościół wchodzi w skład Małopolskiego Szlaku Bożogrobców. Przy kościele znajduje się Dom Nad Bramką z charakterystycznym arkadowym przejściem w przyziemiu oraz budynek kurii Prowincji Polski Południowej Jezuitów, dominujący na Małym Rynku.
Ogrojec, czyli kaplica cmentarna poprzedzająca wejście, zewnętrznie zdobiona jest rzeźbami; wewnątrz mieści ołtarz z rzeźbionym przedstawieniem Modlitwy w Ogrójcu oraz polichromią pędzla nieznanego artysty.
Informacje praktyczne
- Adres: Mały Rynek 8, 31-041 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 7:00–20:00
- Telefon: +48124286786
- Strona internetowa: swbarbara.jezuici.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (978 opinii)
